Dwór w Łopusznej.

Dwór w Łopusznej. Fot.: Muzeum Tatrzańskie

Dwór w Łopusznej

Dwór Łopuszna to wyjątkowy dworek, jaki mamy okazję zobaczyć na Podhalu. Pięknie odnowiony nie tylko zachwyca swoim wyglądem, ale i intryguje bogatą historią oraz zawiłymi losami jego właścicieli. Dziś to niecodzienne muzeum i zarazem największa atrakcja Łopusznej, która pokazuje nam również tradycyjne życie góralskich rodzin.

exploreGorczańska 2, 34-432 Łopuszna

Dzieje folwarku w Łopusznej sięgają XVI wieku. Dwór powstał dużo później; wybudował go ok. 1790 r. Romuald Lisicki, konfederat barski. Najstarszy drukowany opis dworu znajduje się w wydanym w roku 1851 dziele Dziennik podróży do Tatrów Seweryna Goszczyńskiego, poety doby romantyzmu, belwederczyka, uczestnika powstania listopadowego i spiskowca, który po klęsce powstania schronił się w Łopusznej. „Dom drewniany w stylu rodzimym wszystkich naszych dworów szlacheckich, obszerny, porządnie i mocno postawiony, przyozdobiony gankiem, jak wszystkie nasze ganki, a na ganku poboczne ławki do siedzenia, jak to wszędzie widzimy […]. Przed domem dziedziniec przestronny, mający po lewej ręce domu drugi domek mniejszy, czyli oficynkę, gdzie kuchnia i mieszkanie służących, z prawej osłoniony budowlami gospodarskimi”. Tak opisał dworek Seweryn Goszczyński w 1832 r. i tak narysował go krakowski malarz i rysownik Stanisław Cercha, autor nie opublikowanej monografii Łopuszna (wieś w powiecie nowotarskim) […], 1891.

Gdy w Łopusznej przebywał Goszczyński, gospodarzyli w niej Leon Przerwa-Tetmajer z żoną Ludwiką z Lisickich. Po śmierci Leona (1881) i Ludwiki (1889) Łopuszną odziedziczyła ich córka Kamila. Poślubiła ona Kazimierza Lgockiego. Lgoccy w 1892 r. wyremontowali dwór, zmieniając jego wygląd. Drewniane ściany zostały otynkowane i pobielone. Wprowadzono drewniane, okrągłe słupy-kolumny, które miały odciążyć ściany, przejmując ciężar wysokiego, łamanego dachu. Łopuszną dziedziczyli kolejno synowie Kamili i Kazimierza, Aleksander i Stanisław. W okresie międzywojennym majątek pozostawał w rodzinie Lgockich. W gospodarstwie wprowadzono wówczas nowoczesne maszyny rolnicze oraz wybudowano największą na Podtatrzu owczarnię. W pamięci żyjących jeszcze mieszkańców Łopusznej zachowali się ostatni właściciele jako żyjący skromnie dobrzy gospodarze. Po wojnie majątek podzielił los wielu innych – przejęte przez Skarb Państwa i przekazane państwowemu gospodarstwu rolnemu dwór i zabudowania, niewłaściwie użytkowane i nieremontowane, stopniowo niszczały.

W maju 1978 r. zespół dworski przejęło Muzeum Tatrzańskie. Rozpoczęto wówczas systematyczne prace restauracyjne całego założenia. We dworze urządzona jest kuchnia. Można także obejrzeć wystawę poświęconą wsi Łopuszna, historii dworu, jego mieszkańcom oraz gościom. Obok dworu stoi mały zabytkowy budynek mieszkalny zwany „gackiem (mieszkał w nim inny poeta romantyczny „szkoły ukraińskiej”, Bohdan Zaleski, pseudonim „Gacek”), natomiast w ogrodzie widoczne są ocalałe piwnice domku-lamusa, w którym mieszkał Seweryn Goszczyński. Poza ogrodzeniem zabudowań dworskich, przy drodze do Łopusznej, stoi drewniana chałupa, przeniesiona tutaj ze wsi.

W roku 1980 Muzeum Tatrzańskie zakupiło zabytkowy dom, rozebrany przez właścicieli. Oznaczony numerem 105 budynek należał do rodu Klamerusów, mającego w Łopusznej liczne, różniące się przydomkami, rozgałęzienia; wybudował go w roku 1887 Jan Klamerus „Sowa”, co poświadcza inskrypcja na sosrębie w dużej izbie. Dom Klamerusów urządzono głównie eksponatami zakupionymi we wsi. Dom składa się z kilku dobrze wyposażonych pomieszczeń: sieni, kuchni zwanej izbecką, „dużej izby” oraz pomieszczeń gospodarczych: strychu i komory, przybudowanej z tyłu domu. Z sieni służącej jako miejsce do przechowywania przedmiotów codziennego użytku: naczyń, drobnego sprzętu gospodarskiego i rolniczego – przechodzimy do izbecki. Jej wyposażenie jest skromne; ława w sąsiedztwie pieca służyła do stawiania kuchennych naczyń, a rozpiętej między piecem a przeciwległą ścianą zyrdki używano do zawieszania odzieży. Naczynia i drobne przedmioty kuchenne trzymano w otwartej szafce, zwanej półką. Jak w wielu domach, tak i tu możemy oglądać naczynia z różnych okresów: od najstarszych, drewnianych, glinianych i żeliwnych, po masowo produkowane metalowe naczynia emaliowane, a także wyroby fajansowe. „Duża izba”, jak sama nazwa wskazuje, jest pomieszczeniem reprezentacyjnym, dużo większym od „izbecki”.

Zachęcamy do wejścia na stronę Muzeum: https://muzeumtatrzanskie.pl/filie/dwor-w-lopusznej/

Źródło: https://muzeumtatrzanskie.pl

 

Zobacz także

Skansen w Holi

Atrakcja

Skansen Kultury Materialnej Chełmszczyzny i Podlasia w Holi

Więcej

Puchaczówka

Atrakcja

Puchaczówka

Więcej

"Łaciata Wieś"

Atrakcja

Głuchów – Łaciata Wieś

Więcej

Na Patyku Zakręcone

Atrakcja

Na Patyku Zakręcone

Więcej

Skansen i Muzeum Pszczelarstwa im. prof. Ryszarda Kosteckiego

Atrakcja

Skansen i Muzeum Pszczelarstwa im. prof. Ryszarda Kosteckiego

Więcej

Gospodarstwo Agroturystyczne “Pod Skałką”

Atrakcja

Gospodarstwo Agroturystyczne “Pod Skałką”

Więcej

Fragment wystawy zabawek w Muzeum

Atrakcja

Muzeum Zabawek w Kudowie-Zdroju

Więcej

Galeria Kujawska w Kowalu

Atrakcja

Galeria Kujawska w Kowalu

Więcej

Muzeum Mazurskie w Szczytnie

Atrakcja

Muzeum Mazurskie w Szczytnie

Więcej

Praslity - Wioska Ekologicznej Żywności

Atrakcja

Praslity- Wioska Ekologicznej Żywności

Więcej

Ta strona korzysta z plików cookies. Sprawdź naszą politykę prywatności żeby dowiedzieć się więcej.

0%